Onderzoek laat voordelen van AI zien, per taak verschillend
Je hoort overal over de voordelen van AI, zoals tijd en groei. Maar welk werk in jouw bedrijf sneller gaat, en hoeveel, zegt niemand erbij. Zelf uitzoeken kost tijd die je niet hebt.
Dit overzicht zet de onderzoeken per thema naast elkaar, met de bron erbij en wat ze niet zeggen. In de gratis scan van AI-advies brengen we in kaart hoe je nu werkt en hoeveel tijd een proces naar verwachting oplevert. Het onderzoek laat voordelen zien bij werk dat elke week terugkomt, niet bij elk werk.
Met AI lossen medewerkers meer vragen per uur op
Met een AI-assistent lossen medewerkers in de klantenservice meer vragen per uur op, en dat is gemeten. Wat AI is, is snel gezegd. Het is software die tekst begrijpt en schrijft.
Ze beantwoordt een vraag of stelt een tekst op, en dat is het verschil met vaste regels, die alleen doen wat je vooraf instelde. Een AI-assistent zet zo bij terugkerende taken een voorstel klaar. Een collega kijkt het na voordat het de deur uitgaat.
Het sterkste onderzoek meet één soort werk, de klantenservice. Bij een afgebakende taak met vaste vragen is de winst te meten. Daarom begint dit overzicht daar. Wil je eerst met je team oefenen, lees dan bij workshop AI wat zo'n dag verandert.
Wat het onderzoek zegt over het inwerken en het vertrek van nieuwe collega's, lees je bij AI werknemers.
De voordelen van AI voor productiviteit zijn per taak gemeten
In het onderzoek van Brynjolfsson e.a. (2025) losten 5.172 klantenservicemedewerkers met een AI-assistent 15% meer vragen per uur op. Nieuwe medewerkers deden zo'n 30% meer. Nieuwe medewerkers met de assistent vertrokken ook 40% minder vaak in hun eerste half jaar (Brynjolfsson e.a., 2025).
Schrijfwerk laat hetzelfde zien. In een experiment met 453 professionals ging schrijfwerk met ChatGPT 40% sneller en werd het 18% beter (Noy en Zhang, 2023).
Over een hele organisatie is het cijfer kleiner. Europese bedrijven die AI invoeren, zijn 4% productiever per werknemer, vooral de middelgrote en grote (EIB, 2026). Dat is een werkdocument. Duitse bedrijven die AI gebruiken, zijn ook aantoonbaar productiever (Czarnitzki e.a., 2023).
De onderzoekers keken naar klantenservice en schrijfwerk
De klantenservice in het eerste onderzoek telde 5.172 medewerkers die vragen van klanten beantwoordden. Het experiment van Noy en Zhang gaf professionals een schrijfopdracht en mat tijd en kwaliteit. Dat zijn korte taken met een duidelijke uitkomst. Cijfers over AI productiviteit gaan dus over zulke taken.
Kijk bij elk AI onderzoek eerst wie er is onderzocht en of dat op jouw werk lijkt.
Neem de binnendienst van je installatiebedrijf die elke dag dezelfde vragen over afspraken beantwoordt. Dat lijkt op het eerste onderzoek. Een offerte voor een groot project lijkt er niet op.
Bedrijven die in AI investeren groeien harder
Voor groei is het bewijs minder precies, want het gaat om hele bedrijven en niet om één taak. Bedrijven die in AI investeren groeien harder in omzet, personeel en beurswaarde, vooral de grotere (Babina e.a., 2024).
Het adviesbureau BCG komt tot een getal. Volgens BCG (2026) groeit de omzet van de bedrijven die het verst zijn met AI 2,4 keer zo hard als bij de achterblijvers, van 2022 tot 2025. Dat komt uit een enquête onder 1.330 bestuurders.
Zo'n omzetgroei zegt nog niet dat AI de oorzaak is. Het zegt ook niets over betere beslissingen, want de onderzoeken meten snelheid en groei. De AI ROI in je eigen bedrijf, dus wat het je oplevert tegen wat het kost, hangt af van de taak die je kiest.
Een oudere studie gaat over robots en niet over AI. Spaanse maakbedrijven die robots invoerden, produceerden binnen vier jaar 20 tot 25% meer en hadden netto 10% meer banen (Koch e.a., 2021). Het is maakindustrie van 1990 tot 2016. Het zegt dus iets over automatiseren, maar niets over AI-assistenten.
Het personeelstekort maakt automatiseren belangrijker
Het tekort aan personeel is een reden om nu naar AI te kijken. Volgens het CBS (april 2026) heeft 64% van de bedrijven last van een personeelstekort. Bij 1 op de 5 bedrijven met 5 tot 50 mensen beperkt het tekort de productie.
Van de grote bedrijven kiest 40% voor automatisering tegen het personeelstekort, van de kleine 20%.
Wat dat betekent voor een bedrijf van 10 tot 50 mensen, lees je bij personeelstekort in het mkb.
Ondertussen lagen de cao-lonen in het derde kwartaal van 2026 4,0% hoger dan een jaar eerder (CBS, voorlopig). In de bouw en de specialistische zakelijke diensten was dat 5,0%. Een collega erbij zoeken wordt dus duurder, terwijl hij moeilijk te vinden is. Dat voelt een installatiebedrijf in de bouw direct.
Het gebruik van AI is bij kleinere bedrijven nog laag. Ruim 7 op de 10 bedrijven met 10 tot 250 mensen gebruiken nog geen AI. Bij bedrijven met 2 tot 9 mensen is dat bijna 9 op de 10 (CBS, 2025). Het zijn voorlopige cijfers.
Per grootte en per sector staat het in het stuk over AI adoptie in het mkb.
Het onderzoek zegt niet dat dit voor elk bedrijf geldt
Een onderzoek meet een situatie, en jouw bedrijf is een andere. Daarom hoort bij elk cijfer een grens.
Het onderzoek naar klantenservice laat een samenhang zien tussen de assistent en het vertrek van nieuwe medewerkers. De auteurs vragen zelf om voorzichtigheid, want een bewezen oorzaak is het niet. Het cijfer van BCG komt uit een enquête van een adviesbureau, geen onderzoek dat door vakgenoten is gecontroleerd. Het EIB-onderzoek is een werkdocument.
Het onderzoek naar Spaanse maakbedrijven ging over robots en niet over AI, in de maakindustrie van 1990 tot 2016. De cijfers van het CBS over de lonen en het gebruik van AI zijn nog voorlopig.
Ook het cijfer over minder fouten past niet zomaar. Digitaal ingevoerde medicatieorders hadden 48% minder kans op een fout dan orders op papier (Radley e.a., 2013). Dat gaat over Amerikaanse ziekenhuizen, niet over AI en niet over kantoorwerk. Het laat alleen zien wat digitaal invoeren in plaats van overtypen kan doen.
Een systeem dat elk werk vanzelf doet bestaat niet. Er blijft werk liggen dat een collega nakijkt. Een goed systeem leert wel van elke aanpassing van je team. Belooft een aanbieder dat alles geregeld is, geloof het dan niet.
Staan er persoonsgegevens van klanten in de taak, bepaal dan eerst welke gegevens het systeem mag zien. Daar hoort ook de vraag bij wie het systeem straks bijhoudt. Of je daarvoor een AI specialist aanneemt of een bureau inhuurt, lees je apart.
Wil je AI omdat het moet en heb je geen werk in gedachten, begin dan nog niet. Kies eerst het werk dat je kwijt wilt. Een rapport met kansen helpt daar niet bij, want het kiest het werk niet voor je. Wanneer je advies nodig hebt en wanneer je meteen laat bouwen, lees je bij AI consultancy.
Zo reken je het voor één taak uit in je eigen bedrijf
Een onderzoek rekent niet voor jou, dus reken je het zelf uit. Hoe je dat voor de rest van je administratie doet, lees je bij administratie automatiseren.
Stel dat je installatiebedrijf in ons rekenvoorbeeld 120 servicebezoeken per maand heeft. Je collega van de administratie werkt voor elk bezoek de werkbon van de monteur uit, en dat kost 6 minuten. 120 werkbonnen van 6 minuten zijn 720 minuten, dus 12 uur per maand.
Zet een systeem de werkbon klaar, dan leest je collega hem na in 2 minuten. 120 werkbonnen van 2 minuten zijn 240 minuten, dus 4 uur per maand. Je houdt 8 uur per maand over. Het nakijken blijft van je collega, want hij ziet of de monteur het juiste werk heeft ingevuld.
Welke taak in je eigen bedrijf lijkt hierop? Begin met die ene eerste taak en laat de rest liggen, want wie meer taken tegelijk start, maakt er geen één goed af. De test hieronder helpt je bij die keuze.
Benieuwd wat dit bij jou oplevert?
We kijken mee met je team en laten zien waar de meeste tijd weglekt. Binnen twee weken heb je het advies op papier.
Begin met één terugkerende taak
Schrijf op welk werk in je bedrijf elke week terugkomt. Kies er één waarbij de invoer elke keer van dezelfde soort is. Meet een week lang hoeveel minuten één keer kost. Vraag de collega die het elke dag doet of hij het wil nakijken.
Daarna weet je of er iets te winnen valt. Waarom één proces genoeg is om mee te beginnen, lees je bij AI implementeren. Een eerste overzicht van het werk dat AI kan overnemen, staat bij AI in het mkb.
Wil je weten welk werk in jouw bedrijf het eerst iets oplevert? Vraag dan de gratis scan aan. Stuur ons de taak die je wilt kwijt zijn, en je hoort binnen één werkdag of het loont. Als het antwoord nee is, zeggen we dat ook.
Veelgestelde vragen over de voordelen van AI
Wat zegt onderzoek over AI en productiviteit?
Onderzoek meet de winst per taak, bijvoorbeeld 15% meer opgeloste vragen per uur bij 5.172 klantenservicemedewerkers (Brynjolfsson e.a., 2025). Over een heel bedrijf is het cijfer kleiner, 4% per werknemer bij Europese bedrijven (EIB, 2026).
Nemen AI en automatisering banen weg?
Spaanse maakbedrijven die robots invoerden, hadden netto 10% meer banen (Koch e.a., 2021). Dat gaat over robots in de maakindustrie en niet over AI, dus het is geen bewijs voor jouw bedrijf.
Gebruiken Nederlandse bedrijven al AI?
Bij bedrijven met 10 tot 250 mensen gebruikt 29,8% AI, en ruim 7 op de 10 dus nog niet (CBS, 2025). Het zijn voorlopige cijfers.






