Een administratief medewerker vergelijkt een orderbon met gegevens op een laptop aan een bureau in een magazijnkantoor.
Een administratief medewerker vergelijkt een orderbon met gegevens op een laptop aan een bureau in een magazijnkantoor.

Pakbon: wat erop moet staan en hoe je ze niet meer met de hand maakt

Wat op een pakbon staat en wat uit de order zelf komt.

Bauke ten Have, oprichter en automation engineer bij Chef AI
Geschreven door
Oprichter & Automation Engineer
Bijgewerkt15 oktober 2026Leestijd8 minutenOnderwerpOrders
Bauke ten Have, oprichter en automation engineer bij Chef AI
Geschreven door
Oprichter & Automation Engineer
Bijgewerkt15 oktober 2026Leestijd8 minutenOnderwerpOrders

Inhoud

Deel

Deel

Met de hand een pakbon maken kost dit bedrijf 15 uur per maand

Neem een bedrijf met 30 mensen dat onderdelen levert. We nemen aan dat het 120 leveringen per maand verstuurt en dat je collega van de administratie bij elke levering de pakbon, ook wel leveringsbon, met de hand maakt. Alles bij elkaar is dat 900 minuten, dus 15 uur per maand. Hoeveel pakbonnen ging bij jou vorige maand de deur uit, en wie maakte ze?

Wat moet er op een pakbon staan

Erop staat wie levert en aan wie, het leveradres, de datum en het ordernummer. Per regel komen daar het artikelnummer en het aantal bij dat echt meegaat. Meer heeft de ontvanger niet nodig: hij gebruikt hem om na te kijken of de goede hoeveelheid is geleverd (Wikipedia, 2026).

Een voorbeeld in woorden ziet er zo uit:

  • Bovenaan jouw bedrijfsnaam en adres, daaronder de naam en het leveradres van de klant.

  • De datum, het ordernummer en een pakbonnummer.

  • Per regel het artikelnummer, de omschrijving, het aantal besteld en het aantal geleverd.

Er staat geen bedrag op. Daarin zit het verschil met de factuur: de pakbon zegt wat er geleverd is, de factuur wat de klant betaalt. De vrachtbrief hoort bij het transport, en de picklijst is het lijstje waarmee je in het magazijn de artikelen pakt. Wil je de pakbon bewaren, doe dat dan bij de order, dan vind je hem terug als de klant belt.

OrderverwerkingOrders in je systeem, zonder ze over te typenOrders uit mail en pdf in je systeemArtikel, prijs en voorraad gecontroleerdWat niet klopt zie je met de reden erbijBekijk hoe we het aanpakken

Wat pakbonnen maken met de hand je per maand kost

Pakbon maken in Excel gaat zo: je opent het sjabloon, haalt klant, adres en regels uit de order en zet ze over. Pakbon maken in Word is hetzelfde werk in een ander bestand. Pakbonnen maken lijkt klein werk, maar elke levering heeft er een nodig, dus de minuten tellen op. De minuten in de tabel zijn aannames, geen meting. We nemen ook aan dat 1 op de 10 leveringen in twee delen gaat.

Handeling

Aantal per maand

Minuten per stuk

Minuten per maand

Gegevens uit de order halen

120 leveringen

4

480

Regels en leveradres nakijken

120 leveringen

2

240

Een deellevering splitsen

12 deelleveringen

5

60

De bon naar de klant sturen

120 leveringen

1

120

Samen



900

900 minuten is 15 uur per maand, ongeveer 7,5 minuten per levering.

Zwaarder dan de minuten weegt een fout op de pakbon. Een regel vergeten, een oud adres of een deellevering die dubbel of niet wordt gemeld: de klant ziet het pas als de doos open gaat. Dan volgt een telefoontje, een nalevering of een retour.

Zo komt de pakbon uit de order zelf

Alles wat erop staat, staat al in de order: de klant, het adres, de regels en de aantallen. Order, pakbon en factuur gebruiken dezelfde gegevens, en zolang ze uit één bron komen, lopen ze niet uit elkaar. Het inboeken van de order zelf kun je bij ons laten doen, zoals bij orderverwerking staat. De pakbon zelf komt in vier stappen uit de order:

  1. Gegevens uit de order halen

  2. Regels en leveradres nakijken

  3. Een deellevering splitsen

  4. De bon naar de klant sturen

Stap 1. Gegevens uit de order halen

Zo gaat het nu. Je collega van de administratie opent de order, zoekt het sjabloon en zet klant, adres en regels over in het bestand. Dat zijn 4 minuten per levering.

Zo automatiseer je het. Laat het systeem waar de order staat de bon zelf klaarzetten, met klant, leveradres, artikelnummers en aantallen rechtstreeks uit de order. Dat lukt als de order als vaste gegevens in dat systeem staat. Komt de order uit de mail of als pdf binnen, dan moet hij eerst gelezen en ingeboekt worden, zoals orderverwerking automatiseren laat zien. Mist er een leveradres, dan komt alleen die order bij een mens terecht.

Dit heb je nodig. Alle orders in één systeem, en per artikel een vast artikelnummer met een omschrijving.

Dit levert het op. De 480 minuten per maand vallen weg, dat zijn 8 uur. Een vergeten regel of een tikfout in het adres gebeurt zo niet meer, want niemand zet nog iets over.

Stap 2. Regels en leveradres nakijken

Zo gaat het nu. Je legt de bon naast de order en loopt de regels na. Dat kost 2 minuten per levering.

Zo automatiseer je het. Het systeem zet de bon klaar en laat alleen zien wat afwijkt, zoals een artikel dat niet op voorraad is of een leveradres dat anders is dan de vorige keer. Jij doet de controle vóór verzending, maar kijkt nog naar een afwijking in plaats van naar elke regel. We nemen aan dat dit 1 minuut per levering kost.

Dit heb je nodig. Een vaste plek waar je de afwijkingen ziet, en één persoon die ze dagelijks doorloopt. Zo doen wij het ook bij een order: iemand kijkt mee voordat de bevestiging de deur uit gaat.

Dit levert het op. Het nakijken gaat van 240 naar 120 minuten per maand, dus 2 uur minder.

Dit blijft van jou. Zelf beslissen of de levering de deur uit mag. Een systeem haalt niet honderd procent van de fouten eruit.

Stap 3. Een deellevering splitsen

Zo gaat het nu. Gaat een order in twee delen, dan maak je voor elke deellevering een eigen bon (Moneybird, 2026). Je past de aantallen met de hand aan, en dat kost 5 minuten per deellevering.

Zo automatiseer je het. Het systeem maakt per deellevering een eigen bon met alleen de regels die nu meegaan, en laat de rest openstaan op de order. Zo wordt niets dubbel of niet gemeld.

Dit heb je nodig. Een order die per regel bijhoudt wat al is geleverd en wat nog openstaat.

Dit levert het op. We nemen aan dat je 1 minuut per deellevering kwijt bent, want je past alleen het voorstel aan. Zo worden de 60 minuten per maand 12.

Dit blijft van jou. Bepalen wat er nu meegaat en wat later komt. Het systeem stelt voor, jij beslist.

Stap 4. De bon naar de klant sturen

Zo gaat het nu. Je mailt hem of print hem uit en legt hem bij de doos. Dat is 1 minuut per levering.

Zo automatiseer je het. De bon gaat vanzelf naar het mailadres van de klant zodra de levering is gemeld. Komt er een mail terug, dan zie jij alleen die ene.

Dit heb je nodig. Een mailadres voor leveringen per klant, in de klantgegevens.

Dit levert het op. De 120 minuten per maand, 2 uur, zijn weg.

Wat het oplevert: 2,2 uur in plaats van 15

Hieronder staat dezelfde tabel met de minuten van straks. Het gegevens halen en het versturen kosten straks 0 minuten, want dat loopt vanzelf. Het nakijken en de deellevering blijven mensenwerk.

Handeling

Aantal per maand

Minuten per stuk

Minuten per maand

Gegevens uit de order halen

120 leveringen

0

0

Regels en leveradres nakijken

120 leveringen

1

120

Een deellevering splitsen

12 deelleveringen

1

12

De bon naar de klant sturen

120 leveringen

0

0

Samen



132

120 plus 12 is 132 minuten: 2,2 uur per maand, tegen 15 uur nu.

Dat is 12,8 uur minder. Hoeveel je er per maand maakt en hoe lang elke stap duurt, vul je hieronder in. Wie al met een lijst Excel-formules werkt, vindt meer over de grenzen daarvan in Excel automatiseren.

Benieuwd wat dit bij jou oplevert?

De scan is gratis · waarde € 800

De scan is gratis · waarde € 800

De scan is gratis · waarde € 800

We kijken mee met je team en laten zien waar de meeste tijd weglekt. Binnen twee weken heb je het advies op papier.

Begin deze week met tellen

Je hebt geen systeem nodig om te weten of dit loont. Begin met een telling.

  1. Tel een week lang hoeveel pakbonnen je maakt en noteer per levering de minuten.

  2. Schrijf elke fout op: een vergeten regel, een oud adres of een deellevering.

  3. Leg elke binnenkomende pakbon, ook een pakbon uit de mail, naast je orderbevestiging en meld elke afwijking dezelfde dag aan de leverancier.

  4. Kijk of je orders al in één systeem staan. Zo niet, begin dan daar, want de bon kan alleen uit de order komen als de order er goed staat.

Pak daarna maar één ding aan en laat de rest nog even staan. Wie alles tegelijk doet, krijgt niets af.

Wanneer een pakbon in Excel of Word genoeg is

Maak je een handvol pakbonnen per week, dan is een pakbon in Excel of Word sneller dan inrichten. En staan je artikelgegevens niet op orde, dan zet je eerst die recht, want een systeem kan alleen maken wat er klopt. Een pakbon is ook niet verplicht. Dat is geen reden om hem weg te laten: je klant kijkt ermee na wat er in de doos zit.

Kijk ook naar de koppeling met je boekhouding, zoals API koppelingen uitlegt. Lever je als groothandel, dan volgt na de pakbon de factuur. Hoe dat loopt staat in automatisch facturen maken.

Een pakbon voorbeeld downloaden, in Excel of in Word

Een pakbon voorbeeld downloaden kan op veel plekken: een pakbon voorbeeld excel met kolommen voor artikel en aantal, of een pakbon voorbeeld word als brief met een tabel erin. Met zo'n bestand kun je een pakbon maken gratis, en voor een handvol leveringen is dat prima. Het blijft wel een leeg kader. De regels, de aantallen en het adres zet je er zelf in, en dat zijn de 4 minuten per levering uit het voorbeeld hierboven, nog voor je hem nakijkt.

Zie je in je eigen cijfers dat het meer wordt, dan loont het om hem uit de order te laten komen. Net als bij de factuur uit de werkbon, zoals werkbon naar factuur laat zien.

Wil je weten hoeveel uur jouw pakbonnen per maand kosten? Vraag de gratis scan aan: stuur ons hoeveel leveringen je per maand verstuurt en hoe je de pakbon nu maakt, en je hoort binnen één werkdag of het loont. Als het antwoord nee is, zeggen we dat ook.

Veelgestelde vragen over de pakbon

Is een pakbon verplicht?

Nee, een pakbon is niet verplicht, maar wel aan te bevelen, schrijft SnelStart (SnelStart, 2026). Je klant kijkt ermee na of alles in de doos zit.

Wat is het verschil tussen een pakbon en een factuur?

De pakbon zegt wat er geleverd is, de factuur wat de klant betaalt. Er hoeft dus geen bedrag op te staan.

Hoe maak ik een pakbon?

Een pakbon maak je uit de order die er al is, in plaats van een leeg sjabloon in te vullen. Dan komen klant, adres, regels en aantallen vanzelf goed te staan.

Is er een Excel-sjabloon om een pakbon te maken?

Ja, dat bestaat, maar het sjabloon vraagt dezelfde gegevens die al in de order staan. Dat overzetten is precies het handwerk dat uit de order kan komen.