Werkkapitaal berekenen duurt seconden, de cijfers niet
Je klanten betalen pas na 60 of 90 dagen, je leveranciers wil je veel eerder betalen, en dat gat zie je pas als het werkkapitaalcijfer er ligt. Werkkapitaal berekenen zelf kost seconden. Het zoeken van de getallen kost veel meer tijd. Stel, je telt elke maand de waarde van 400 posten op. Je collega van de administratie haalt de debiteuren en crediteuren uit het boekhoudprogramma en de uitzonderingen uit een Excel-bestand. Samen kost dat 140 minuten, en de laatste facturen komen pas na 10 dagen binnen. Hoe oud zijn de cijfers bij jou als het werkkapitaal klaar is?
Dat optellen is werk voor rapportage en dashboards. Daarbij komen de cijfers uit de systemen die je al gebruikt, en ze staan op een vast moment in één overzicht.
Werkkapitaal berekenen met de formule
Werkkapitaal is vlottende activa min vlottende passiva. Vlottende activa is wat je op korte termijn in huis hebt, zoals je voorraad, je openstaande debiteuren en je liquide middelen. Vlottende passiva is wat je binnenkort moet betalen, zoals je openstaande crediteuren en andere kortlopende schulden.
Netto werkkapitaal berekenen is dus die twee van elkaar aftrekken. De werkkapitaal formule zelf reken je in seconden uit.
Waar de drie cijfers vandaan komen
Het werk zit in het bij elkaar zoeken. In ons voorbeeld staat de voorraadwaarde in het voorraadsysteem, staan de debiteuren en crediteuren in het boekhoudprogramma, en staan de uitzonderingen in een Excel-bestand. Denk aan de factuur die al drie keer is aangemaand, of voorraad die eigenlijk is afgeschreven.
Pas als die drie bij elkaar staan, vul je de formule in.
Het optellen kost 140 minuten per maand
Stel, je voorraadsysteem telt 400 posten. Bij de debiteuren staan 120 facturen open. Daarvan zijn er 15 ouder dan 90 dagen of betwist. Bij de crediteuren staan 80 facturen open.
Zo ziet een werkkapitaal berekenen voorbeeld eruit in minuten, per handeling en per maand.
Handeling | Nu, in minuten | Straks, in minuten | Wie doet het straks |
|---|---|---|---|
Voorraadwaarde verzamelen | 20 | 0 | Loopt vanzelf via een koppeling |
Debiteuren doornemen | 45 | 30 | Het systeem telt de 105 gewone facturen mee, jij beoordeelt de 15 bijzondere |
Crediteuren optellen | 25 | 0 | Loopt vanzelf via een koppeling |
De berekening en de ratio maken | 20 | 0 | Loopt vanzelf op een vast moment |
De uitkomst toelichten | 30 | 25 | Jij, met je accountant of directie |
Samen | 140 | 55 |
Nu kost het samen 140 minuten per maand, ruim 2 uur. De twee grootste zijn Debiteuren doornemen met 45 minuten en De uitkomst toelichten met 30 minuten. Daarbovenop komen de andere drie handelingen uit de tabel. Samen zijn dat 65 minuten.
Straks blijft er 55 minuten over. Dat zijn 30 minuten voor Debiteuren doornemen, want je beoordeelt 15 bijzondere facturen van 2 minuten. De andere 25 minuten gaan naar De uitkomst toelichten. Dat gesprek is korter dan nu, omdat de cijfers al kloppen als het begint.
Van 140 naar 55 minuten per maand, dat is 85 minuten minder.
Vul hieronder in hoeveel keer per maand je het optelt, en hoeveel minuten elke handeling bij jou kost.
Benieuwd wat dit bij jou oplevert?
We kijken mee met je team en laten zien waar de meeste tijd weglekt. Binnen twee weken heb je het advies op papier.
Wat een koppeling overneemt en wat bij jou blijft
De voorraadwaarde
Nu log je in op het voorraadsysteem, exporteer je de voorraad naar Excel en tel je de waarde van 400 posten op. Dat kost 20 minuten. Met een koppeling haalt het systeem de totale voorraadwaarde op een vast moment op en zet het die in het overzicht. Daarvoor moet je voorraadsysteem de waarde per artikel bijhouden, niet alleen het aantal.
Of een partij voorraad nog tegen die waarde te verkopen is, beoordeel jij. Wil je hem afboeken, dan klopt het cijfer weer.
De debiteuren
Nu loop je 120 openstaande facturen langs op zoek naar wat ouder is dan 90 dagen of betwist is. Dat kost 45 minuten. Het systeem telt de 105 gewone facturen vanzelf mee en zet de 15 bijzondere voor je klaar. Spreek vooraf af vanaf hoeveel dagen een factuur bijzonder is.
Het bijhouden van de openstaande facturen en de herinneringen hoort bij debiteurenbeheer. Wat daarvan vanzelf loopt en waar jij beslist, lees je in automatische incasso software.
Of een oude of betwiste factuur nog binnenkomt, beslis jij. Is het antwoord nee, dan gaat hij uit het werkkapitaal. Zo'n factuur kost je straks 2 minuten, want je beslist er echt over. In de 45 minuten van nu loop je ze vluchtig langs.
De crediteuren
Nu tel je 80 openstaande crediteurenfacturen op en kijk je of er geen dubbele regel tussen zit. Dat kost 25 minuten. Je boekhoudprogramma houdt het openstaande saldo van de crediteuren al bij, en een koppeling zet dat getal vanzelf in het overzicht.
Dat werkt alleen als elke factuur één keer en op de juiste datum is ingeboekt. Dat inboeken blijft werk van je administratie, want anders klopt het getal in het overzicht ook niet. Wat je boekhoudprogramma zelf vanzelf doet, staat in administratie software.
De berekening en de ratio
Nu zet je de drie getallen in een Excel-formule en reken je de ratio erbij uit. Gaat die formule een keer kapot, dan zoek je uit wat nog klopt. In ons voorbeeld kost dat 20 minuten.
In een dashboard staat de formule vast. Hij rekent op een vast moment opnieuw, met de cijfers uit de drie bronnen. Ziet een getal er vreemd uit, dan kijk jij het eerst na voordat je het doorgeeft.
Wat de uitkomst je vertelt
Een positieve uitkomst betekent dat je meer in huis hebt dan je op korte termijn moet betalen. Bij een negatieve uitkomst is het omgekeerd.
De werkkapitaalratio als vuistregel
Naast het bedrag kijk je naar de werkkapitaalratio. Dat is vlottende activa gedeeld door vlottende passiva. Als vuistregel kun je boven 1 je kortlopende schulden betalen. Zit je tussen 1,5 en 2, dan staat het gezond. Onder 1 moet je uitzoeken waar het vastloopt.
Een hoge ratio is niet vanzelf goed. Ligt er veel geld vast in voorraad die niet verkoopt, dan staat dat geld vast en kun je er niets anders mee doen. Wil je het werkkapitaal verbeteren, dan kijk je naar debiteuren, crediteuren en voorraad en niet naar de berekening.
Een oud cijfer kost meer dan de uren
Je denkt misschien dat de 140 minuten het probleem zijn. Dat klopt niet, want een cijfer dat 10 dagen op de laatste facturen wacht, is bij het lezen al 10 dagen oud. Een beslissing over inkopen of aflossen die je daarop baseert, loopt dus ook achter.
De vraag is niet hoeveel facturen je hebt. De vraag is of het cijfer nog klopt op het moment dat iemand het gebruikt.
Wanneer je dit niet moet automatiseren
Heb je een handvol voorraadposten en een stuk of 10 openstaande facturen, dan kost een koppeling meer tijd dan hij oplevert. Dan ben je in Excel per maand zo klaar.
Staat het cijfer al vanzelf op een dashboard dat je boekhoudprogramma bijhoudt, en kijkt er ook echt iemand naar, dan is er niets te automatiseren. Het loont pas zodra je het elke maand met de hand uit meer dan één systeem optelt. Is bijna elke factuur een uitzondering, dan neemt een koppeling weinig over.
Dit doe je deze week zelf
Pak je laatste werkkapitaalcijfer erbij en doe de vier dingen hieronder.
Tel hoeveel posten en openstaande debiteuren- en crediteurenfacturen je nu hebt, en klok hoe lang het optellen één keer duurt.
Zoek na of je voorraadsysteem en je boekhoudprogramma een export of een koppeling hebben.
Spreek een vaste grens af voor oud of betwist bij debiteuren, zodat je niet elke keer opnieuw bepaalt wat een uitzondering is.
Zet de formule en de ratio in één vast bestand of dashboard waar niemand overheen schrijft.
Wat je hierna kunt lezen
Werkkapitaal is niet het enige cijfer dat elke maand met de hand wordt opgeteld. Houd je ook een liquiditeitsbegroting bij, dan lees je daar hoe je die bijwerkt zonder dat iemand elke maand opnieuw begint.
Werk je in de bouw of installatie, dan zit hetzelfde optelwerk in je onderhanden werk. Twijfel je of een koppeling de moeite waard is, lees dan eerst wat automatiseren kost.
Wil je weten hoeveel tijd het verzamelen van jouw werkkapitaalcijfer kost? Vraag dan de gratis scan aan. Stuur ons de systemen die je nu gebruikt, hoeveel posten en facturen je hebt en hoe lang het optellen nu duurt, en je hoort binnen één werkdag of het loont. Als het antwoord nee is, zeggen we dat ook.
Veelgestelde vragen over werkkapitaal berekenen
Wat is het verschil tussen bruto en netto werkkapitaal?
Bruto werkkapitaal is alleen je vlottende activa, dus voorraad, debiteuren en liquide middelen samen. Bij netto werkkapitaal trek je de vlottende passiva er nog van af, en dat is het cijfer waarmee je rekent.
Wat betekent een negatief werkkapitaal?
Een negatief werkkapitaal betekent dat je kortlopende schulden groter zijn dan wat je op korte termijn in huis hebt. Je moet dan voorraad verkopen, debiteuren innen of extra financiering regelen voordat je die schulden kunt betalen.
Hoe regelmatig moet je je werkkapitaal berekenen?
Eén keer per maand is genoeg, zolang het cijfer binnen een paar dagen na de maand klaar is. Veranderen je voorraad of je debiteuren snel, kies dan wekelijks.
Wat is het verschil tussen werkkapitaal en werkkapitaalbehoefte?
Werkkapitaal is het bedrag op dit moment, vlottende activa min vlottende passiva. De werkkapitaalbehoefte kijkt naar de dagen leverancierskrediet, klantenkrediet en voorraad, en rekent uit hoeveel financiering die cyclus vraagt, ook als je werkkapitaal positief is.






